Totale winst (TW) berekenen en arceren – Winstoptimalisatie #3
20 mei 2026 · door BES Examenhulp
In deze blog en video behandelen we hoe je winst moet berekenen en arceren. Omdat je in de vorige twee blogs (en bijbehorende video’s) de opbrengsten (TO en MO) en de kosten (TK en MK) hebt behandeld, is deze blog (en video) de samenvoeging: het berekenen en arceren van de winst. Hier vind je de links naar de vorige twee blogs:
In onze YouTube serie over de winstoptimalisatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe je de opbrengsten, kosten en winst kunt berekenen. Waarna we de maximale winst, maximale omzet en break-even zullen bespreken voor aanbieders op markten van volkomen concurrentie en op markten van onvolkomen concurrentie.
Verschillende manieren om de winst te berekenen
Er zijn twee manieren om de totale winst (TW) te berekenen. Welke je kiest, hangt af van de gegevens die je op je toets krijgt:
Methode 1: TO – TK
De totale opbrengsten min de totale kosten, dus:
TW = TO – TK
Methode 2: GW × Q
de gemiddelde winst vermenigvuldigen met de afzet
TW = (GO – GTK) × Q = GW × Q
Het winstblok arceren in een grafiek
Afzet (Q) bepalen
Zoek de specifieke afzet (Q) op de horizontale as waarvoor je de winst moet bepalen.
GO en GTK
Ga vanaf dat punt recht omhoog naar de GTK-lijn en GO-lijn en lees links op de verticale as af wat de gemiddelde opbrengsten (GO) en de gemiddelde totale kosten (GTK) zijn.
GW bepalen
Het verticale verschil tussen de GO en de GTK is je winst per stuk, oftewel de gemiddelde winst (GW).
Winstblok arceren
De gemiddelde winst vormt de hoogte van je rechthoek.
De totale geproduceerde hoeveelheid (vanaf 0 tot Q) vormt de breedte van je rechthoek.
Arceer nu het complete vlak (hoogte keer breedte) om de totale winst visueel te maken.
Je kunt ook het winstblok arceren door het TO-blok en het TK-blok te arceren en deze van elkaar af te halen.
TO arceren
Het TO-blok is gelijk aan het oppervlakte dat ontstaat als je P × Q doet.
TK arceren
Het TK-blok is gelijk aan het oppervlakte dat ontstaat als je GTK × Q doet.
Winstblok arceren
Hetgeen dat overblijft nadat je van het TO-blok het TK-blok afhaalt, is het TW-blok (in het geval van positieve winst).
Bekijk onderstaande video om helemaal door de winstberekeningen en arceringen heen geholpen te worden. Deze video is geschikt voor het leren voor economie vwo examens en toetsen. Heel veel succes!
Of ga door naar de volgende blog over de verschillende doelstellingen (maximale winst, maximale omzet en break-even).
Wil je een totaal overzicht van alle examenstof en met lastige examenvragen kunnen oefenen? Bekijk dan ons voordeelpakket economie vwo! Je ontvangt dan onze samenvatting en ons oefenboek voor economie vwo. Sterke en duidelijke uitleg waardoor je het echt gaat begrijpen in combinatie met veel oefenmateriaal waarvan we de uitwerkingen hebben aangevuld met reken- en denkstappen.